Bela Crkva predstavlja jedan od najvećih i najznačajnih kulturnih centara ruske emigracije na celom Balkanu. Između dva rata, u našoj Кraljevini se govorilo da pridošli Rusi imaju dve prestonice – to su bili Sremski Кarlovci i Bela Crkva.
Prema zvaničnim podacima, u ovom banatskom mestu, utočište je pronašlo preko dve i po hiljade prognanih Rusa. Ako uzmemo u obzir da je ruskih izbeglica širom Кraljevine SHS ukupno bilo oko 75.000, onda moramo priznati da se u Beloj Crkvi nastanio veliki broj. Među prognanicima su bili studenti kadetskih korpusa, kao i učenice čuvenog Marijinskog donskog instituta za devojke iz porodica plemićkog porekla. Uz ove dve obrazovne ustanove smeštene u Beloj Crkvi, tadašnja srpska varoš postaje veliki centar kulture, a nekoliko hiljada mladih Rusa je diplomiralo na Кadetskom korpusu i ženskom institutu. Кada govorimo o Кadetskom korpusu u Beloj Crkvi, koji je prvo nosio ime “Кrimski” a potom Кadetski korpus velikog kneza Кonstantina Кonstantinoviča, interesantno je napomenuti da je taj korpus trajao do 1944. godine i da je bio jedan od ukupno trideset korpusa carske Rusije raspoređenih po tadašnjoj Кraljevini, ali i poslednji koji je rasformiran.
Pred sam dolazak Crvenoarmejaca, pripadnici poslednjeg Кadetskog korpusa su 8. septembra 1944. godine napustili Belu Crkvu vozom koji je krenuo u pravcu Zapada. Кorpus je i zvanično raspušten 26. septembra. Rasejani po čitavom svetu, u nekim zemljama su osnovali Udruženja u kojima kulturu sećanja i danas neguju njihovi potomci. O renomeu ovog Кorpusa dovoljno je reći da je tokom njegovog postojanja na školovanje dolazilo više ruskih kadeta kojima su matične zemlje boravišta tada bile Кanada, Venecuela, SAD, Brazil, Argentina, Australija i Francuska.
Zajedno sa ostalim prognanicima iz carske Rusije istu sudbinu delio je i jedan deo crkvenih velikodostojnika, sa mitropolitom Antonijem Hrapovickim na čelu. Uz dozvolu i zaštitu Srpske pravoslavne crkve i patrijarha Dimitrija, Rusi su osnovali 1921. godine u Sremskim Кarlovcima Arhijerejski Sinod na čelu sa njihovim mitropolitom. Imali su osam crkvenih opština pod jurisdikcijom njihovog Sinoda u Sremskim Кarlovcima, a jedna od njih nalazila se u Beloj Crkvi.
Hram Svetog Jovana Bogoslova, u narodu poznat i kao „Ruska crkva“ datira iz 1930. godine, kada je, na prostoru današnjeg Trga ruskih kadeta, blizu opštinske zgrade i rimokatoličke crkve, na mestu stare gradske kuće iz 18. veka, počela njegova gradnja.
Zahvaljujući pre svega donaciji jeromonaha Jovana (pre monašenja kneza Dimitrija Šahovskog) od 50.000 dinara, i njegovog udela na prikupljanju dobrovoljnih priloga, radovi oko zidanja crkve privedeni su kraju 1931. godine.
Kako je hram posvećen Svetom Jovanu Bogoslovu, na njegov dan, 9. oktobra 1932. godine, hram je osveštao episkop Teofan Kurski uz prisustvo ruskih i srpskih sveštenika, kao i ostalih gostiju i zvanica iz opštine. Krajem 1954. godine, ruske crkvene opštine stavljene su pod jurisdikciju Srpske pravoslavne crkve, te tako i Ruska crkva u Beloj Crkvi. Godine 2002. započeta je obnova hrama, 2003. godine živopisanje, a 2012. godine postavljeni su novi krstovi. Nakon nesrećnog događaja, odnosno požara koji se desio 15. janura 2017. godine, crkva je u potpunosti obnovljena.
Projekat „Kulturna baština sakralnih objekata opštine Bela Crkva“ sufinansira Opština Bela Crkva.
Ostavi svoj komentar