Najveći broj sačuvanih spomenika i memorijala na teritoriji opštine Bela Crkva posvećeno je Narodnooslobodilačkom ratu, herojima i žrtvama antifašističke borbe.
Centralni memorijal Drugom svetskom ratu je Spomenik prvoborcu, vajarsko delo Sretena Stojanovića. U središnjem delu na postamentu izvedenom u obliku obrnute zarubljene piramide postavljena je skulptura izlivena u bronzi, crno patinirana, sa prikazom mladog muškarca koji se desnom rukom drži za visoko koplje sa zastavom. Obučen je u pantalone opasane kaišem i majicu, sa raskopčanim mantilom. Stav figure je u iskoraku, sa vetrom koji priljubljuje odeću za telo muškarca i odvlači mantil u vihoru. Skulptura je signirana u donjoj zoni levog stopala: „S.S.“ Bočno od postamenta u donjoj zoni postavljene su dve mermerne ploče. Skulptura je otkrivena 7. jula 1954. godine o čemu svedoče sačuvane fotografije u Zbirci fotogafija Muzeja u Beloj Crkvi, dok je model za skulpturu u gipsu sačuvan u zaostavštini autora.
Кao i u većini gradova Jugoslavije, najveći broj bisti je posvećen narodnim herojima. Slikar Petar Кubičela, poreklom iz Bele Crkve, izvajao je 1975. godine u Novom Sadu bistu Slavka Munćana – Save, kada su odlivena tri bronzana primerka sa zelenom patinom. Sva tri primerka su postavljena u javni prostor u godinama nakon livenja. Na leđima skulpture nalazi se signatura: „Кubičela“ sa zaokruženom linijom. Jedan odlivak je postavljen oktobra 1978. godine ispred kasarne „Sava Munćan“, kada je prilikom otkrivanja biste govor održala prvoborkinja Stanka Veselinov.
Drugi odlivak je postavljen u dvorištu Gimnazije, a koji je prenet pored nove zgrade srednjoškolskog centra „Sava Munćan“, današnje zgrade Tehničke škole „Sava Munćan“. Na postamentu u dvorištu Gimnazije se pre postavljanja Save Munćana nalazila bista Josipa Broza Tita, koja je uklonjena bez traga i dokumentacije. Treći odlivak je postavljen ispred novopodignutog pogona štamparije „Sava Munćan“, a koji je početkom 21. veka premešten u centar Кruščice. Od naslednika slikara Petra Кubičele, Muzej u Beloj Crkvi je dobio na poklon 2017. godine, u okviru zaostavštine slikara gipsani model biste Save Munćana.
U Gradskom parku, u blizini gazeboa, postavljena je na visokom postamentu bista sa poprsjem Žarka Zlatara, rad vajarke Ekatarine Ristivojev iz 1956. godine. Na postamentu je ploča sa natpisom „Žarko Zlatar, komesar Južno banatskog partizanskog odreda“. Skulptura je signirana na desnom ramenu: „Кaća Ristivojev 1956“.
Projekat „Spomenici moga kraja“ sufinansira Ministarstvo informisanja i telekomunikacija Republike Srbije. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne odražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
Ostavi svoj komentar