Česi su u ove krajeve počeli da pristižu u prvoj polovini 19. veka, tačnije oko 1830-ih godina. Kruščica je postala jedno od glavnih utočišta za ove doseljenike koji su tražili bolji život i plodnu zemlju.
Zanimljivo je da su ovi doseljenici sa sobom doneli ne samo svoje poljoprivredne veštine, već i specifičnu arhitekturu i zanate koji su trajno promenili izgled ovog mesta.
Crkva je podignuta 1912. godine za potrebe Čeha koji su se naselili u Kruščicu. Posvećena je Svetom Vaclavu, češkom knezu i svecu zaštitniku Češke.
Izgrađena je u stilu secesije sa elementima neogotike, što je čini vizuelno upečatljivom u odnosu na tipičnu banatsku arhitekturu. Karakteriše je vitki toranj i specifični dekorativni detalji. Ona nije samo verski objekat, već i simbol očuvanja identiteta češke manjine u Srbiji, koja i danas neguje svoje običaje i jezik u ovom regionu.
Toranj je izrazito vitak i visok, što je tipično za neogotiku, usmeravajući pogled ka nebu. Fasadu karakterišu dekorativni elementi na prozorima i portalima često sadrže zakrivljene linije i prirodne motive karakteristične za secesiju. Unutrašnjost je bila bogato ukrašena, sa posebnim naglaskom na oltarsku sliku Svetog Vaclava.
Sveti Vaclav je centralna figura češke istorije i kulture. Njegov život i nasleđe duboko su utkani u identitet Čeha, pa tako i onih koji su pre više od jednog veka naselili Kruščicu. Kralj Vaclav je bio češki kralj iz 10. veka. Hrišćanskoj tradiciji ga je naučila baka Ljudmila koja je bila prva češka hrišćanska kneginja.
Vaclav je ostao upamćen kao neverovatno dobar i voljen vladar. Njegova vladavina upamćena je po pravednosti prema podanicima, brizi o siromašnima i gladnima. Kralj je vodio računa o svima, a uz to je mnogo pažnje posvećivao izgradnji manastira i crkava.Predanje kaže da je ovaj kralj-svetitelj bio toliko religiozan da je sam uzgajao vinovu lozu i pravio vino koje je kasnije korišćeno za pričest. Verovatno odavde potiče verovanje da je upravo ovaj svetac zaštitnik svih proizvođača vina i piva i da, na današnji dan, u njegovo i naše zdravlje, obavezno treba popiti čašu (ili dve) ovih pića.
Takođe, Sveti Vaclav je zaštitnik Praga, grada koji je mnogo voleo i u kome je stolovao. Za života je tu preveo Jovanovo jevanđelje na češki jezik, a bavio se i književnim radom. Ovaj svetitelj i kralj je tragično završio svoj život. Brat Boleslav ga je pozvao u goste i ubio ga u svome dvoru 935. godine. Danas je kao svetitelj priznat u Pravoslavnoj i Rimokatoličkoj crkvi.
U Kruščici se češki jezik decenijama prenosio „sa kolena na koleno“, prvenstveno unutar porodice. Međutim, prelomni trenutak za opstanak jezika bio je uvođenje češkog u obrazovni sistem. Danas deca u lokalnoj osnovnoj školi imaju priliku da uče češki jezik sa elementima nacionalne kulture.
Projekat „Kulturna baština sakralnih objekata opštine Bela Crkva“ sufinansira Opština Bela Crkva.
Ostavi svoj komentar